08 Ιουνίου 2017

Προσπάθεια επιβολής κουλτούρας αξιολόγησης κι η αξιολόγηση ξανά ante portas

       Με ένα νέο νόμο, που εισάγει τη  διαδικασία αξιολογικής κρίσης των υποψήφιων διευθυντών από τους Συλλόγους Διδασκόντων, έρχεται πάλι στο προσκήνιο - εκ του πονηρού κι εκ πλαγίου - μέρος του αντιδραστικού σχεδίου για την εφαρμογή της αξιολόγησης, που εδώ και 35 χρόνια προσπαθούν να επιβάλουν στην εκπαίδευση όλες οι κυβερνήσεις, χωρίς επιτυχία [1].Ένα σχέδιο, απέναντι στο οποίο το εκπαιδευτικό κίνημα, έδωσε ιστορικά τις μεγαλύτερες και  πιο νικηφόρες μάχες του.
         Η κυβέρνηση αυτή τη φορά,  αν κι αγκαλιάζει όλο τον βασικό κορμό των πτυχών του νόμου Διαμαντοπούλου (Νόμος 3848/2010), πλασάρει την ανώνυμη αξιολογική κρίση των Συλλόγων Διδασκόντων επί συγκεκριμένων ερωτημάτων για τους διευθυντές, ως συμμετοχή των συλλόγων στην επιλογή των διευθυντών. Αν κι επαναφέρει στο προσκήνιο όλο το παλιό σύστημα επιλογής διευθυντών, με κριτήρια τα τυπικά προσόντα, τις πιστοποιήσεις και τη συνέντευξη, το συνοδεύει με τη «μη μοριοδοτούμενη και μη δεσμευτική άποψη του Συλλόγου Διδασκόντων». Μια εμπλοκή του Συλλόγου Διδασκόντων  «καρικατούρα», με ξεκάθαρη στόχευση:  να χρησιμοποιήσει  την έκφραση της άποψης του συλλόγου των διδασκόντων μόνο κατ’ επίφαση, να  την απαξιώσει και να τη μετατρέψει σε αξιολόγηση.
    Επιπλέον, με το νόμο αυτό η κυβέρνηση προσπαθεί να πετύχει το αδύνατο: να συνδυάσει τον καταστροφικό για την εκπαίδευση νόμο 3848/10 της Διαμαντοπούλου, το νόμο 4369/16 του Βερναρδάκη για την αξιολόγηση στο δημόσιο, το προεδρικό Διάταγμα 152 του 2013 για την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού, αλλά ρίχνοντας το βλέμμα και στο κομματικό ακροατήριο να πετύχει και μια επίφαση νομιμοποίησης από τη βάση των εκπαιδευτικών. Κυρίως όμως κάνει το πρώτο βήμα για την εφαρμογή της μνημονιακής δέσμευσης, με βάση και το ψηφισμένο πια 40 μνημόνιο, για την αξιολόγηση όλων (σχολικής μονάδας, στελεχών και εκπαιδευτικών), όπως καταγράφεται και στο Τριετές Σχέδιο για την εκπαίδευση που ανακοίνωσε το Υπουργείο Παιδείας
    Εκεί βρίσκεται για μας η ουσία. Το Υπουργείο Παιδείας επιχειρεί με έντεχνο τρόπο, να εκπαιδεύσει τους εκπαιδευτικούς στην κουλτούρα της αξιολόγησης με τον πιο πονηρό τρόπο, έχοντας στραμμένο το βλέμμα στο μέλλον. Ποιος αλήθεια εκπαιδευτικός πιστεύει ότι θα αξιολογήσει τους υποψήφιους διευθυντές με προκαθορισμένα κριτήρια, με προκαθορισμένες και υποχρεωτικές ερωτήσεις και με κλειστές απαντήσεις και δεν θα αποδεχτεί με αυτό τον τρόπο τουλάχιστον παρόμοια διαδικασία και για τους εκπαιδευτικούς της πράξης; Άλλωστε όπως ρητά δηλώνεται εδώ και πολύ καιρό: στόχος είναι «να διασφαλιστούν οι διαθέσεις και οι στάσεις των εκπαιδευτικών για ενεργό εμπλοκή τους (στις διαδικασίες αξιολόγησης). Οι μορφές αυτοαξιολόγησης και εξωτερικής αξιολόγησης θα συνδυαστούν αφού έχει εμπεδωθεί κουλτούρα αξιολόγησης».
     Το Δ.Σ. του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Π.Ε. Σαλαμίνας,
·         με οδηγό του την απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Α.Δ.Ε.Δ.Υ. της 15.3.2017 για «Απεργία – Αποχή από τη διαδικασία αξιολόγησης των Δημοσίων Υπαλλήλων»
·         κάνοντας χρήση της κήρυξης απεργίας - αποχής από το Δ.Σ. της  ΔΟΕ
·         και  με σεβασμό στην πρόσφατη απόφαση της Γενικής μας Συνέλευσης  για «Απεργία – Αποχή από κάθε διαδικασία αξιολόγησης/ αυτοαξιολόγησης»,

 καλεί τα μέλη του να μη νομιμοποιήσουν τη διαδικασία αυτή. Οι συνάδελφοι είναι απόλυτα καλυμμένοι, συνδικαλιστικά και νομικά, να μην υλοποιήσουν τη διαδικασία των αξιολογικών κρίσεων «επί συγκεκριμένων ερωτήσεων αποτίμησης» και να μην μετατρέψουν τον Σύλλογο Διδασκόντων σε προάγγελο της εφαρμογής της αξιολόγησης – χειραγώγησης. Στο ίδιο πλαίσιο, καλούμε και τους υποψήφιους διευθυντές να δεσμευτούν ότι δε θα δεχτούν να γίνουν αξιολογητές και ότι θα καταθέσουν την παραίτησή τους, αν κι όταν η κυβέρνηση προχωρήσει στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Την ίδια στάση, να μην συμμετέχουν δηλαδή στην αξιολόγηση των υποψηφίων διευθυντών, αναμένουμε κι από τους αιρετούς του κλάδου.
   Πρέπει να εμποδίσουμε κι αυτή την κυβέρνηση να ανοίξει το δρόμο για την αξιολόγηση μέσω της επιλογής των διευθυντών. Δεν ξεχνάμε ότι η αξιολόγηση στην εκπαίδευση δεν έχει υλοποιηθεί μέχρι τώρα χάρη στους δικούς μας αγώνες. Από τώρα πρέπει  να μπλοκάρουμε όλες τις διαδικασίες της αξιολόγησης και συντονισμένα και από κοινού να πάρουμε όλα τα αναγκαία αγωνιστικά και οργανωτικά μέτρα που απαιτούνται για να προετοιμαστεί ο κλάδος και να δώσει μαζικά την μάχη απέναντι στη νέα απόπειρα  επαναφοράς της αξιολόγησης, που αρχίζει με την επιλογή των διευθυντών και θα ενταθεί από την αρχή και κατά την διάρκεια της νέας σχολικής χρονιάς με την αυτοαξιολόγηση κάθε σχολικής μονάδας. Αν η κυβέρνηση θελήσει να φέρει την αξιολόγηση από το παράθυρο, τότε θα πρέπει να ακούσει για άλλη μια φορά το ΟΧΙ της ζωντανής εκπαίδευσης.

ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ο Πρόεδρος                             Ο Γραμματέας
         
        
Καπόνης Χρήστος                        Ζήσης Δημήτρης



[1] Ας κάνουμε μια ιστορική ανασκόπηση για να δούμε πόσες προσπάθειες μαζί αποτρέψαμε κι έμειναν στα χαρτιά:
 Ν.1304/1982: Ρητά αναφέρεται ότι ο θεσμός του σχολικού συμβούλου  έχει  σκοπό  και την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών.
ΠΔ214/1984 : Περί αξιολόγησης και καθηκόντων του σχολικού συμβούλου.
Ν. 1505 1985 :Περί επιδόσεων και αξιολόγησης.
Ν.1566 1985 : Εστιάζει στην αξιολόγηση του έργου των εκπαιδευτικών και προβλέπει την έκδοση ΠΔ με το οποίο ορίζονται τα κριτήρια της αξιολόγησης.
Ν.2043/1992 : Ορίζει  τους υπεύθυνους αξιολόγησης των εκπαιδευτικών.
 ΠΔ320/1993 :Το πρώτο ΠΔ Σουφλιά για την αξιολόγηση,
Ν.1976/1997: Με  διατάξεις για την αξιολόγηση.
Ν.2525/1997 :Ο γνωστός ως νόμος σκούπα του Γεράσιμου Αρσένη.
ΠΔ140/1998 :Περί διαδικασίας μονιμοποίησης και εξέλιξης εκπαιδευτικών, κάνοντας λόγο  και για διαδικασία οριστικοποίησης  εκθέσεων αξιολόγησης.
Ν.2986/2002: Προσδιορίζονται ο σκοπός, οι στόχοι και ο χαρακτήρας της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου και των εκπαιδευτικών.
Ν.3848/2010 :Με διατάξεις για την αξιολόγηση.
Ν.3966/2011: Η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου των Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων και του προσωπικού τους.
ΠΔ152/2013 :Με τις μνήμες ακόμη νωπές…

13 Μαΐου 2017

Ναι, είναι νίκη του εκπαιδευτικού κινήματος!

Ναι, είναι νίκη του εκπαιδευτικού κινήματος!

     
     Από το σχολικό έτος 2017-18 με την εγκύκλιο για τον προγραμματισμό του ολοήμερου δημοτικού σχολείου, αναγνωρίζεται αυτό που οι εκπαιδευτικοί και τα σωματεία τους διεκδικούσαν για την ώρα της σίτισης στο ολοήμερο: η ώρα αυτή είναι διδακτική για όλους/ες. Το Υπουργείο Παιδείας με την απόφασή του αυτή παραδέχεται ότι υπήρχε σαφής παραβίαση του διδακτικού ωραρίου των εκπαιδευτικών και προσπαθούσε με αυτό τον τρόπο να εξασφαλίσει χιλιάδες ώρες απλήρωτη δουλειά, εκατοντάδες θέσεις εργασίας ακάλυπτες, στα πλαίσια των περικοπών στην εκπαίδευση, της προσαρμογής στους δημοσιονομικούς «κόφτες», της πολιτικής των μηδενικών διορισμών και της ελαχιστοποίησης των προσλήψεων.
    Οι εκπαιδευτικοί και τα σωματεία τους έδωσαν σημαντική μάχη από την αρχή της χρονιάς για τη διεκδίκηση του αυτονόητου: την υπεράσπιση του κατοχυρωμένου διδακτικού τους ωραρίου και την ανάγκη για προσλήψεις που θα καλύπτουν όλες τις ανάγκες των σχολείων. Οι αποφάσεις των σωματείων και των συλλόγων διδασκόντων, οι κινητοποιήσεις στις Διευθύνσεις και στις Περιφέρειες, τα χιλιάδες αιτήματα-ερωτήματα  των συναδέλφων προς τη διοίκηση, έφεραν τη νίκη
     Στις μέρες της μνημονιακής βαρβαρότητας και της συντηρητικής εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης, χρειάζεται πείσμα και αποφασιστικότητα, συλλογικότητα και συσπείρωση στα σωματεία, θέλει οργάνωση αγώνα που δεν θα διεκδικεί στα χαρτιά αλλά θα είναι αποφασισμένο να νικά.

    Κάθε τέτοια νίκη ανοίγει δρόμους, φέρνει αυτοπεποίθηση, και δείχνει ότι ποτέ δεν πρέπει να υποτιμάμε τη δύναμή μας. Όπως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κάθε έστω και μικρή νίκη για να στεριώνει και να πατά στα πόδια της χρειάζεται γενικευμένη αντιπαράθεση και συνολικό αγώνα για τη ρήξη και την ανατροπή της πολιτικής που εξαθλιώνει το σχολείο και τις ζωές μας. Σε αυτούς τους κρίσιμους αγώνες που έχουμε μπροστά μας, ο Σύλλογός μας θα ‘ναι για όλους μας και πάλι «η φωνή μας κι η δύναμή μας».  

Η Δίχρονη υποχρεωτική προσχολική αγωγή είναι ώριμο και δίκαιο αίτημα! Να αφήσει η κυβέρνηση τα επικοινωνιακά παιχνίδια!

Η Δίχρονη υποχρεωτική προσχολική αγωγή είναι ώριμο και δίκαιο αίτημα! Να αφήσει η κυβέρνηση τα επικοινωνιακά παιχνίδια!


    Πολλά χρόνια τώρα, το εκπαιδευτικό κίνημα θέτει ως αίτημα την εφαρμογή της δίχρονης προσχολικής αγωγής, της φοίτησης όλων των νηπίων και προνηπίων στο Δημόσιο Νηπιαγωγείο. Το 2006, κάτω από την πίεση της μεγάλης απεργίας μας, με το ν. 3518/2006, θεσμοθετήθηκε η υποχρεωτική φοίτηση των νηπίων για ένα έτος στο νηπιαγωγείο. Το πλήρες αίτημα για Δίχρονη Δωρεάν και Δημόσια Υποχρεωτική Προσχολική Αγωγή και Εκπαίδευση έμεινε σε εκκρεμότητα και χιλιάδες προνήπια συνεχίζουν να βρίσκονται έξω από το φυσικό τους  χώρο, το νηπιαγωγείο.
   Στις 3 Μαΐου  ο Υπουργός Παιδείας ανακοίνωσε την πρόθεσή του για τη θεσμοθέτηση της δίχρονης υποχρεωτικής φοίτησης στο Νηπιαγωγείο. Εξαγγελία που επανέλαβε και ο πρωθυπουργός στις 9 Μαΐου. Μια εξαγγελία που δεν συνοδεύτηκε βέβαια, όπως θα έπρεπε, με δέσμευση για διορισμούς εκπαιδευτικών και για δημιουργία νέων νηπιαγωγείων, ούτε με δέσμευση για άμεση νομοθέτηση και εφαρμογή από τη φετινή σχολική χρονιά.  Είναι πολύ νωπές ακόμα στη μνήμη μας οι εξαγγελίες του Υπουργείου για «20.000 διορισμούς εκπαιδευτικών στην επόμενη τριετία», που μετατράπηκαν σύντομα σε δηλώσεις για «μηδενικούς διορισμούς την επόμενη διετία».
    Χτες  ο υπουργός Παιδείας, στη συνάντηση που είχε με το ΔΣ της ΔΟΕ,  δήλωσε ξεκάθαρα : «δεν θα τη νομοθετήσουμε ούτε το 2017, ούτε το 2018. Θα το κάνουμε στο τέλος του τριετούς πλάνου που έχουμε για την Παιδεία.». Επιπλέον με δηλώσεις για τα  «προνήπια που πρέπει  να είναι στη διάθεση του γονιού σε ποια δομή θα στείλει το τετράχρονο παιδί του» κι ότι «δεν μπορούμε να γίνουμε αστυνόμοι των γονιών για το που θα στείλουν τα παιδιά τους», αντί για θεσμοθέτηση της δίχρονης υποχρεωτικής προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης επαναφέρει ξεκάθαρα τη λογική της ευελιξίας στις δομές και στο εκπαιδευτικό προσωπικό και τη λογική των voucher για την παροχή  υπηρεσιών ,όπως γίνεται στους παιδικούς σταθμούς.
    Εξαγγελίες του υπουργού και του πρωθυπουργού δεν μπορούν να μένουν μόνο σε επικοινωνιακό επίπεδο. Ο εκπαιδευτικός κόσμος έχει κουραστεί από εξαγγελίες και απαιτεί άμεση ικανοποίηση των πάγιων και χρόνιων αιτημάτων του. Ειδικά για τη δίχρονη υποχρεωτική αγωγή καλούμε τον υπουργό και τον ίδιο τον πρωθυπουργό να προχωρήσουν άμεσα στη θεσμοθέτηση της δίχρονης προσχολικής αγωγής με μοναδική δομή το νηπιαγωγείο (για τις ηλικίες 4-6 ετών) και με εξασφάλιση όλων των προϋποθέσεων (υλικοτεχνικής υποδομής και αντίστοιχων συνθηκών σίτισης με το απαραίτητο εκπαιδευτικό και βοηθητικό προσωπικό) .
  Δεν μπορούμε βέβαια να μην στηλιτεύσουμε ότι, πριν ακόμα  προλάβουν να δουν τη δημοσιότητα οι εξαγγελίες του Υπουργείου Παιδείας για Δίχρονη Υποχρεωτική Προσχολική Αγωγή, σειρά κειμένων και αποφάσεων φορέων εμφανίστηκαν κατά της κατάθεσης  ενός Νόμου, που ούτε έχει πάρει το δρόμο της Βουλής, ούτε έχουμε δει το χρονοδιάγραμμά του, ούτε έχει εξασφαλίσει τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την υλοποίησή του (διορισμοί – υλικοτεχνική υποδομή).  Ένας ολόκληρος στρατός ιδιοτελών- συντεχνιακών συμφερόντων εμφανίστηκε να «υπερασπίζει» το δικαίωμα των γονιών για «ελεύθερη πρόσβαση» σε οποιαδήποτε δομή αναφέρεται στην προσχολική αγωγή.
       Ιδιοκτήτες παιδικών σταθμών που θα αναγκαστούν  να προσλάβουν νηπιαγωγούς με συμβάσεις, μισθούς και καθορισμένο έργο όπως αυτά προβλέπονται από το υπουργείο Παιδείας.  Δήμαρχοι που, ενώ κλείνουν Νηπιαγωγεία στην περιοχή τους. δείχνουν να νοιάζονται για τους εργαζόμενους που χάνουν δήθεν τη δουλειά τους, χωρίς να μπορούν να εξηγήσουν μάλιστα πως θα συμβεί αυτό, από τη στιγμή που απελευθερώνονται θέσεις για μικρότερα παιδιά (έως την ηλικία των 4 ετών), τα οποία αυτή τη στιγμή στερούνται τη δυνατότητα φοίτησης στους παιδικούς σταθμούς.   Είναι προφανές ότι αυτό που τους ενδιαφέρει κρύβεται κάτω από το επιχειρησιακό πρόγραμμα κατά της παιδικής φτώχειας και τα χρήματα ΕΣΠΑ που εισρέουν στα ταμεία τους.  
   Είναι όμως άμεση ανάγκη, o Σύλλογός μας να ξεκαθαρίσει  μερικά ζητήματα και να πάρει ξανά ξεκάθαρη θέση:
  • Ο ρόλος των Νηπιαγωγών και Βρεφονηπιοκόμων, όπως και των Νηπιαγωγείων και των Βρεφονηπιακών (παιδικών) σταθμών είναι διαφορετικός και επιτελεί διαφορετικές και διακριτές μεταξύ τους λειτουργίες.
  • Στα Νηπιαγωγεία εγγράφονται και φοιτούν παιδιά ηλικίας 4-6 ετών, η φοίτηση των παιδιών 5-6 ετών είναι υποχρεωτική. Τα παιδιά έχουν  δικαίωμα εγγραφής στους Βρεφονηπιακούς (παιδικούς) σταθμούς από την ηλικία των 6 μηνών έως την ηλικία εγγραφής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ανήκουν τα Νηπιαγωγεία και εκεί φοιτούν τα νήπια από την ηλικία των 4 ετών.
  •  Οι συντεχνιακές διεκδικήσεις των Βρεφονηπιοκόμων υποδαυλίζονται από το ΥΠΠΕΘ και εντάσσονται στη λογική του «διαίρει και βασίλευε» μεταξύ των εργαζόμενων, την οποία ακολουθεί, ως πολιτική της, δυστυχώς και η παρούσα κυβέρνηση και καλύπτονται πίσω από έωλα επιχειρήματα περί επιστημονικών και «ευρωπαϊκών» δεδομένων που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα  και οδηγούν έναν ολόκληρο κλάδο σε περιπέτειες.
  • Οι προσπάθειες αμφισβήτησης των εργασιακών δικαιωμάτων που απορρέουν από τα πτυχία των εκπαιδευτικών και η δημιουργία συντεχνιακού χαρακτήρα αντιπαραθέσεων μεταξύ των εργαζόμενων προκειμένου να καλύπτονται με τους ήδη υπάρχοντες εργαζόμενους τα κενά και οι ελλείψεις σε προσωπικό (χωρίς νέους μόνιμους διορισμούς) αποτελούν πάγια τακτική όλων των μνημονιακών κυβερνήσεων στην προσπάθεια τους για ρευστοποίηση και συρρίκνωση των δομών κοινωνικής πρόνοιας (βρεφονηπιακοί σταθμοί) αλλά και των δομών της Δημόσιας Εκπαίδευσης (Νηπιαγωγεία). 

          Κανένα νήπιο προνήπιο έξω από το δημόσιο νηπιαγωγείο.
                  Καμία κατάργηση-συγχώνευση νηπιαγωγείου.

·         Καλούμε το Υπουργείο να υλοποιήσει άμεσα την υποχρεωτική διετή φοίτηση στο νηπιαγωγείο, στα πλαίσια της 14χρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης, προχωρώντας σε μαζικούς διορισμούς εκπαιδευτικών και δημιουργώντας τις αναγκαίες κτιριακές και υλικοτεχνικές υποδομές. Κανένα νηπιαγωγείο σε δήμους και ιδιώτες.
·         Καλούμε τη ΔΟΕ να κινηθεί άμεσα,  να οργανώσει τον αγώνα και  να υπερασπιστεί αποφασιστικά την απόφαση της 85ης ΓΣ του κλάδου για την προσχολική Αγωγή  ώστε να γίνει πραγματικότητα η δίχρονη προσχολική αγωγή και εκπαίδευση.
·          Καλούμε τις/τους συναδέλφους νηπιαγωγούς να υπερασπιστούμε όλοι μαζί  το δικαίωμα των παιδιών 4-6 στην απρόσκοπτη φοίτησή τους στο νηπιαγωγείο. Εγγράφουμε όλα τα νήπια και προνήπια και να ενημερώσετε άμεσα τον Σύλλογο για περιπτώσεις μικρότερου ή μεγαλύτερου από τον απαιτούμενο αριθμό μαθητών/τμήμα.       


ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ 17/ 5


09 Φεβρουαρίου 2017

ΟΜΟΦΩΝΑ ΑΘΩΟΙ

Μετά από μια δίκη που κράτησε δύο μέρες, οι συνάδελφοι Παντελής Βαϊνάς και Γιώργος Χρόνης κρίθηκαν ΟΜΟΦΩΝΑ (και από τους τρεις δικαστές μετά από απαλλακτική πρόταση και του Εισαγγελέα) ΑΘΩΟΙ κι απαλλάχτηκαν από όλες τις κατηγορίες!!! Οι συκοφαντίες, τα  ψέματα κι οι επαγγελματίες μηνυτές βγήκαν στο φως και κάηκαν !
    Η σημερινή νίκη δεν είναι απλώς η αθώωση των συναδέλφων Αιρετών, είναι το δικαίωμα των αιρετών να έχουν φωνή και ραχοκοκαλιά μέσα στα Συμβούλια. Είναι νίκη του ανεξάρτητου, ταξικού, αγωνιστικού συνδικαλισμού. Είναι νίκη απέναντι σε αυτούς, που θεωρούν τα σχολεία «φέουδα και τσιφλίκια» τους. Είναι νίκη απέναντι σε αυτούς, που νομίζουν ότι μπορούν να κάνουν χωρίς αντίσταση ό,τι θέλουν, που προσπαθούν να κάνουν καριέρα πάνω στις πλάτες των δασκάλων. Είναι νίκη απέναντι σε όσους στήριξαν την εξουσία τους στις ΕΔΕ, στις ποινές και στις απειλές.
     Είναι πανωλεθρία μιας ολόκληρης αντίληψης μονοπρόσωπης αυταρχικότητας, που γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων της νόμους, συλλογικά όργανα και τη συλλογική βούληση. Είναι πανωλεθρία όσων προσπαθούν να δυσφημήσουν τη συνδικαλιστική δράση για ιδιοτελείς σκοπούς. Είναι πανωλεθρία όσων οραματίζονται σχολεία χωρίς συνδικαλιστική δράση, γιατί έχουν «αλλεργία» στο ορθό, στο δίκαιο και στον αντίλογο. Όσων προσπαθούν να δυσφημήσουν τη συνδικαλιστική δράση, γιατί έχουν «λερωμένη τη φωλιά τους», για να κάνουν ανενόχλητοι τα παιχνίδια τους.

     Είναι ελπίδα διεκδίκησης σταθερής και μόνιμης εργασίας, τώρα που φτάσαμε (με επίσημα στοιχεία από την Εργάνη) οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης να υπερισχύουν των σταθερών. Είναι ελπίδα της ίδιας της δύναμη της συλλογικής δράσης και του συνδικαλιστικού κινήματος που, όσο κι αν αλλάζει μορφή κι έχει περιόδους άμπωτης, θα είναι εδώ όσο υπάρχει άνθρωπος κι αδικία, ως «τέκνο της ανάγκης κι ώριμο τέκνο της οργής».